shadow

Op wandel in de de Robianostraat van de vorige eeuw.

Wapenschild de Robiano
Fais ce que dois, Dieu pourvoira.
vrij vertaald : wij doen ons best , God doet de rest.
Kasteel Reynenborgh 1876
Foto: archief DocC Borsbeek

 

1910: de Antwerpse straat wordt de de Robianostraat, genoemd naar graaf Louis François de Robiano en zijn gelijknamige kleinzoon, de laatste heer van Borsbeek en de laatste inwoner van het – nu verdwenen – kasteel Reynenborgh, dat zich bevond op het schooldomein van het Sint-Jozefinstituut. In 1858 werd de de Robianostraat, de Antwerpse straat, voor het eerst gekasseid. De eerste – gedeeltelijke – aanleg van de riolering en van de voetpaden startte in 1904.

 

de Robianostraat -1939
Foto: archief Frans Vlaeymans

De Jozef Reusenslei als noordzuid-as en de de Robianostraat als oostwest-as, waren tot vóór de tweede wereldoorlog in onze gemeente de twee belangrijkste straten, waarover alle woon- en werkverkeer zich verplaatsten.

Hier vonden vorige eeuw alle manifestaties zoals (licht-)stoeten, processies en jaarmarkten plaats. Ook hier altijd de start- en aankomstplaats van alle plaatselijke wielerwedstrijden. Op de foto hierboven zie je links het café-kapsalon van de familie Stessens. Hier kon men ook telefoneren: iedereen beschikte toen nog niet over een telefoonaansluiting. Rechts: de kruidenierswinkel van Alfons Hellemans. Zijn dochter José Hellemans en haar echtgenoot André De Smyter namen deze winkel over. Later kwam er een kinderkledingszaak, nu is er een reisbureau gevestigd.

 

 

de Robianostraat 1972
foto: Archief Stan Mortelmans

In Jozef Reusenslei en in de de Robianostraat waren – tot vóór de eerste wereldoorlog – ook de meeste cafés gevestigd.
Tijdens die periode telde ons dorp met een bewonersaantal van ruim 1500 ‘zielen’ 36 cafés!
Vóór 1914 waren deze cafés – ook tijdens de dag – voor sommige dorpsgenoten ontmoetingsplaatsen voor een korte babbel en een ‘druppel’: zij verdienden toen als landbouwer of als ambachtsman thuis hun ‘dagelijks brood’. En het woord stress was nog niet ‘uitgevonden’!

Tijdens de beginjaren 60 werd het hoekhuis, café-kapsalon Stessens, afgebroken.
Links op de foto hierboven werd na de verbreding van het kruispunt het niet-afgebroken gedeelte van dit hoekhuis – tijdelijk – gebruikt om er een brandweerwagen, een vrachtwagen of materiaal van de gemeente te plaatsen.

 

 

 

 

de Robianostraat 1911 – richting West
foto: archief DocC Borsbeek

Uiterst links op de foto bemerk je een café, dat tijdens de jaren 60 de naam Victoria zal dragen.
Met de drie aangrenzende huisjes wordt met dit café in 1988 gesloopt tijdens de heraanleg en de uitbreiding van het dorps- of kerkplein.

De klaslokalen van de basisschool werden gevrijwaard.

Wat later werden ook in de Jozef Reusenslei de vier laatste woningen palend aan de basisschool Sint-Jozef om dezelfde reden gesloopt.

de Robianostraat 1905 – richting Oost.
Foto: archief DocC Borsbeek

 

 

Rechts op de foto de klaslokalen van de toen ‘aangenomen’, vrije lagere meisjesschool, nu basisschool Sint-Jozef.

Midden op de achtergrond de woning en het café “Den Roozenboom” van het echtpaar Jozef, Corneel Reusens en Rosalia Suetens. Zij waren de ouders van Florent Reusens, die burgemeester was van 1921 tot 1946.
Vanaf 1991 tot 2014 was hier het 2de klooster van de Zusters van het Arme Kind Jezus gevestigd. Nu wordt het een opvangtehuis voor kinderen, die thuis geconfronteerd worden met een problematische opvoedingssituatie. Achteraan links: café ‘In den Vuurmolen’, nu reisbureau.

 

de Robianostraat 1908.
Foto: archief Stan Mortelmans

 

We bevinden ons – links op de foto – aan de ingang van het klooster, nu Sint-Jozefinstituut.
De ochtendzon tekent een schaduw van de fotograaf en van zijn medewerker op de kasseien.

Wat verder rechts, voorbij de eerste woning, de hoeve Verhelst, betreed je de Korte Nieuwstraat, later Korte Smisbergstraat genoemd.
Sinds 1930: Jan Frans Stynenlei.
In deze straat werd in 1907 de ‘nieuwe’ gemeentelijke lagere jongensschool gebouwd.
Het gebouw werd opgetrokken in dezelfde Boomse gevelsteen als het ‘spiksplinternieuwe’ cultuurhuis ‘De pas- torie’, het politiekantoor en het in 1978 afgebroken schoolhuis aan J. Reusenslei. Dit gebouw zal weldra door de uitbreiding van de gemeentelijke basis-school De Klinker verdwijnen.

de Robianostraat 1926 – richting Oost.
Foto: archief DocC Borsbeek

 

Bemerk links het toen nog brede ‘voetpad’.
Vooraan links, café ‘In de zoeten inval’, later café Quiévrain, toen het lokaal van de duivenbond, nu kapsalon. Onder het venster van dit café zie je enkele rieten duivenkooien of –manden.

Naast dit café was hoefsmederij annex café Van Mechelen gevestigd: vader Louis en zoon Jos staan aan de deur. Op deze plaats was nog even de kunstschool Academia gevestigd.

Rechts op de achtergrond de kerktoren – terug met torenspits – die in 1914 door de Belgische Genie was opgeblazen.
Tussen de kerktoren en het hoge gebouw, de voormalige directeurswoning van het klooster, zie je een gedeelte van het vroegere gemeentehuis, nu politiekantoor.

 

 

de Robianostraat 1962 – richting Oost –
foto: archief Stan Mortelmans.
de Robianostraat 1987 – richting Oost-
Foto: archief Jan Roofthooft.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De linkse  foto is misschien wel de laatste foto voor dat de ‘skyline’ van ons dorp definitief veranderde.

Op de achtergrond rechts de Sint-Jakobuskerk – zonder torenspits: in 1941 – tijdens wereldoorlog II werd deze torenspits op bevel van de Duitse bezetter – weerom – afgebroken.

56 jaar later, op 27 april 1997, werd de – hopelijk nu definitieve – torenspits weer op de kerktoren geplaatst.

Op de linkse foto, achter de langgerekte haag bevonden zich weiden en akkers, palend aan de de Robianostraat, en behorend tot het klooster.
Deze gronden werden vorige eeuw tijdens de jaren 60 verkaveld en verkocht.
Het resultaat zie je op de  foto hieronder.
Rond diezelfde periode startte ook de bouw van eengezinswoningen en appartementen in Borsbeek-West in de Sprinkhaanwijk en amper tien jaar later in Borsbeek-Oost in de Rosekapellewijk.

In 1961 telde onze gemeente 5 431 inwoners.
Op drempel van de 21ste eeuw 10 373!
Het dorpje-naast-de-stad was een dorp-naast-de-stad geworden.

de Robianostraat 1925
foto archief DocC Borsbeek.
de Robianostraat 1987
foto: archief Jan Roofthooft.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

We bevinden ons op het kruispunt van de de Robianostraat, de Georges De Grooflei en de Frans Theyslei.
Links zie je café ‘Flora’.
Later ‘Ons Volkshuis’, door de katholieken en de liberalen toen het ‘Sossenlokaal’ genoemd.
Vandaag café ‘Classics’.
Gustaaf Staes, was tot nu toe in Borsbeek de enige – socialistische – burgemeester, die van 1969 tot 1970 de gemeenteraad voorzat.

de Robianostraat 14 maart 1945
foto: archief Stan Mortelmans.
de Robianostraat 1987
foto: archief Jan Roofthooft

 

 

 

 

 

 

 

 

Op het einde van de Tweede Wereloorlog werd ons land door de Duitse bezetter bestookt met V1’s – 8 meter lange onbemande straalvliegtuigen en V2’s – 14 meter lange raketten – die dood en vernieling zaaiden. Ook in Borsbeek. De eerste V2 of raket viel op 13 oktober 1944 in de omgeving van de Sprinkhaanhoeve, nu Sprinkhaanwijk, aan de Aeszaklei, nu Herentalse baan. Balans: 2 zwaar en 34 licht gekwetsten.
Op 14 maart 1945 viel in Borsbeek de laatste V2 in de de Robianostraat ter hoogte van de ingang van het kerkhof.
Balans: 16 doden, waaronder 8 kinderen.

Herinneringsprentje
Archief Stan Mortelmans.

 

 

 

 

Tijdens de tweede wereldoorlog vielen er in onze gemeente door de 18 V-bominslagen 40 doden en werden er 280 huizen vernield of zwaar beschadigd (¹).
De bekendste aanslag was de V2-inslag op de bioscoop Rex aan de De Keyserlei op 14 december 1944. 567 doden, waaronder 271 burgers en 296 geallieerde militairen, vielen er toen te betreuren!
Op 29 maart 1945 werden de laatste V-bommen door de Duitsers gelanceerd.
De onvoorspelbaarheid van deze bominslagen zou meerdere oudere dorpsgenoten voor de rest van hun leven blijvend tekenen.

(1) W.O. II van Albertkanaal tot Erlafabrieken –Wijnegem,
Wommelgem, Borsbeek, Mortsel – Fik Denissen.
Een uitgave van de Wommelgemse Heemkundige Kring “De Kaeck” vzw.
2015 – p. 225.

 

 

 

 

 

de Robianostraat 1962 – richting Oost.
Foto: archief Stan Mortelmans

 

Deze foto werd genomen tijdens een warme weekdag in augustus. Op de grasstrook voor de linkse huizenrij staan de al geledigde vuilnisbakken. Van gescheiden huisvuilophaling, laat staan van restafval- of PMD-zakken, was er toen nog geen sprake!
Op de achtergrond het kruispunt de de Robianostraat – Frans Beirenslaan zonder verkeerslichten:
vandaag niet meer voor te stellen!
Rechts op de foto – niet zichtbaar – akkers en weiden.
Bijna 10 jaar later verrijst hier een grootwarenhuis: Priba 2000, vandaag Carrefour en meerdere andere handelszaken. Het zal de verkeersstroom in Borsbeek-West en in de omgeving totaal veranderen!

 

 

 

 

 

de Robianostraat 1972 – richting Borsbeek.
Foto: archief Stan Mortelmans.

Rechts op de foto zie je de afspanning ‘(In) het Boerenkwartier’, nu taverne ‘Poney-Pub’.
Deze afspanning werd in 1903 gebouwd op de grens van de gemeente Deurne en Borsbeek, op gronden, die toen eigendom waren van Florent Pauwels, tabakshandelaar en burgemeester van Deurne. Pauwels liet hier een langgerekte hoeve, bestaande uit een café, een woonhuis, een stalling, een schuur en een ‘karrenkot’ bouwen.
De eerste uitbaters van deze ‘doening’ waren het echtpaar Stan Verboven en Anna De Ridder.
Hier hielden vroeger de melkboeren uit de oostelijke gelegen dorpen halt om een drupke te drinken, voor ze verder met paard en kar naar hun klanten in de ‘koekenstad’ reden.
In dit café was vroeger ook een vogelmuseum gevestigd: een attractie voor groot en klein!
Op het voetpad rechts van de ingangsdeur van de taverne, ligt een steen, die sinds 1758 de grens tussen Deurne en Borsbeek aanduidt. Op deze grensovergang werden tot 1959 ook alle nieuwe Borsbeekse burgemeesters en pastoors ‘ingehaald’ of verwelkomd door schepenen en gemeenteraadsleden of door leden van de kerkfabriek.

 

Johan Mortelmans

Facebook Twitter Email

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *